Współczesne rodzicielstwo to nie tylko troska o szkołę, zajęcia dodatkowe i „dobry start w przyszłość”. To także ogromna presja: zrobić wszystko najlepiej, uchronić dziecko przed światem, zadbać o rozwój, nie popełnić błędów.
O tym, z czym naprawdę mierzą się dziś rodzice i co jest fundamentem wychowania, opowiada Aneta Wiśnioch w rozmowie z Anią Konstantynowicz.
Dlaczego emocje są fundamentem
Można zapisać dziecko na angielski, matematykę, sport i muzykę. Można pilnować ocen i planu dnia. Ale jeśli dziecko nie potrafi rozumieć swoich emocji, nie potrafi nazwać tego, co czuje i nie umie ze sobą „porozmawiać w środku” — ten ciężar wiedzy będzie dla niego zbyt duży.
Rozwój emocjonalny to nie dodatek. To fundament, bez którego trudno zbudować cokolwiek trwałego.
Rodzic też tego nie był uczony
Dla wielu rodziców rozmowa o emocjach jest trudna, bo… nikt ich tego nie uczył. W ich dzieciństwie nie mówiło się:
- o złości,
- o zmęczeniu,
- o przebodźcowaniu,
- o potrzebach.
Dlatego dziś rodzice często czują się zagubieni. Chcą dobrze, ale nie zawsze wiedzą jak.
Presja i samotność rodziców
Wielu rodziców żyje w poczuciu, że „inni mają lepiej”. Media społecznościowe pokazują idealne obrazy rodzin, a w domach bywa:
- zmęczenie,
- frustracja,
- złość,
- poczucie winy.
Dopiero w rozmowach z innymi rodzicami okazuje się, że wszyscy mają podobnie. Ta świadomość jest niezwykle uwalniająca.
Bo trudne emocje w rodzicielstwie są normalne.
Złość rodzica
Złość rodzica bardzo często wynika z tego, że dziecko jest dla niego najważniejsze. Problem pojawia się wtedy, gdy złość zostaje bez rozmowy.
Ogromnie ważne jest, by po trudnej sytuacji wrócić do niej i powiedzieć:
- „Byłam zła, bo byłam zmęczona”
- „To nie było o tobie”
- „Przepraszam”
Dziecko uczy się wtedy czegoś bezcennego: że każdy ma prawo do błędów i że z emocji można wyjść poprzez rozmowę.
Dziecko nie powie: „Jestem zmęczony i głodny”
Małe dziecko nie nazwie swoich stanów. Nie powie, że jest przebodźcowane, zmęczone czy głodne. Ono to pokaże zachowaniem.
Jak wiele zmienia dorosły, który potrafi powiedzieć:
„Widzę, że masz dziś gorszy dzień. Czasem tak jest”.
Zamiast dociskać — daje przestrzeń.
Nadopiekuńczość a samodzielność dziecka
Rodzice często zadają sobie pytanie: gdzie jest granica między stawianiem wymagań a byciem wspierającym?
Odpowiedź zaczyna się od pytania do siebie:
Co jest dla mnie naprawdę ważne i dlaczego?
Jeśli rodzic potrafi to dziecku spokojnie wytłumaczyć, bez presji, dziecko dużo chętniej współpracuje. Bo dla dziecka relacja z rodzicem jest ważniejsza niż sama aktywność.
Nadopiekuńczość, która odbiera skrzydła
Z presji rodzi się nadopiekuńczość:
- poprawianie po dziecku,
- wyręczanie,
- pilnowanie, by nie popełniło błędów.
Tymczasem dziecko, które słyszy:
„Daj, zrobię za ciebie, bo ty nie umiesz”
zaczyna w to wierzyć.
Dużo bardziej wzmacniające jest:
„Nie zrobię za ciebie, ale pokażę ci. Spróbuj krok po kroku”.
To buduje sprawczość i pewność siebie.
Doceniaj starania, nie efekty
Siedmiolatek nie zrobi pracy jak piętnastolatek. I nie powinien.
To właśnie te laurki z błędami, krzywymi literami i nierównym rysunkiem po latach są najcenniejsze. Bo pokazują proces uczenia się, a nie perfekcyjny efekt.
Dziecko najbardziej rośnie, gdy doceniamy:
- wysiłek,
- zaangażowanie,
- próbowanie.
Jak znaleźć balans w wychowaniu
W całej tej presji łatwo zapomnieć, że rodzicielstwo jest też przyjemnością. Dzieci są ciekawe świata, zabawne, autentyczne. Warto, by słyszały od rodziców:
- że są wspaniałe,
- że cieszymy się, że są,
- że jesteśmy z nich dumni.
To daje im skrzydła.
Emocje i relacje jako baza odporności
Kompetencje emocjonalne i społeczne, które budują odporność psychiczną dziecka, są rozwijane m.in. podczas zajęć realizowanych w Emotka. Dzieci uczą się tam rozumieć emocje, współpracować i budować relacje — czyli dokładnie to, czego najbardziej potrzebują w dzisiejszym świecie.
Zapraszamy do obejrzenia całej rozmowy:
